(Klassikaal) persoonlijkheidsonderzoek in Groep 8 t.b.v. schoolkeuze?

Niet alleen het afnemen van een intelligentietest door scholen kan ernstige gevolgen hebben voor een kind.
Scholen willen steeds meer een ‘totaalbeeld’ van een leerling hebben. Sommige scholen gaan daarbij zóver, dat ze naast een Cito Eindtoets of een NIO óók een klassikaal persoonlijkheidsonderzoek laten afnemen en dat is zeer zorgelijk, omdat daardoor de privacy en het welbevinden van een kind ernstig kan worden geschaad. 

Ouders tekenen voor dergelijk onderzoek zonder te weten, wát ze precies tekenen!
Daarmee geven ze scholen de gelegenheid om op de stoel van de orthopedagoog of de psycholoog te gaan zitten. Bij leerlingen van Groep 8 wordt steeds vaker de Nederlandse PersoonlijkheidsVragenlijst voor Jongeren (de NPV-J-2) afgenomen op school. De NPV-J-2 is een vragenlijst, die gebruikt wordt om het psychologisch functioneren en welbevinden van een jongere in kaart te brengen. De resultaten op de NPV-J-2 worden aan de leerling meegegeven in de vorm van een door een psycholoog of orhopedagoog ondertekend A-4tje en een blaadje met omschrijving van de schalen. De ene ouder zal tevreden zijn over het psychisch functioneren van zijn/haar kind; de andere ouder begrijpt amper, wat er staat; weer een andere ouder kan behoorlijk schrikken van de uitslag.
De vraag is nu, wie die uitslag gaat toelichten. Scholen mogen geen toelichting geven, want dat is voorbehouden aan de psycholoog/orthopedagoog. De psycholoog, die de uitslagen heeft ondertekend, is meestal niet direct (of helemaal niet) ter beschikking voor toelichting.
Ondertussen zitten bepaalde ouders met een uitslag, waarop (mogelijk) staat, dat hun kind emotioneel labiel is en/of sociaal niet functioneert en/of erg dominant is en/of behoorlijk recalcitrant is en/of geen doorzettingsvermogen heeft.

Ons standpunt moge duidelijk zijn: sta niet toe, dat uw kind op school aan een persoonlijkheidsonderzoek wordt onderworpen!
Onze bezwaren op een rijtje:

  • Er is niemand (direct) ter beschikking voor deskundige toelichting/uitleg.
  • Een kind wordt ge-etiketteerd en het etiket zal waarschijnlijk ook zwart-op-wit in het onderwijskundig rapport komen te staan (en dus het kind blijven achtervolgen in het Voortgezet Onderwijs).
  • Alléén de uitslag op één persoonlijkheidsvragenlijst rechtvaardigt het niet om uitspraken te doen over een kind. Daar is altijd verder onderzoek voor nodig!
  • Ouders en kinderen kunnen door de uitslag met ernstige frustraties blijven zitten.
  • Gevaar voor inbreuk op de privacy van een kind/jongere.
  • Persoonlijkheidsonderzoek op school/in de klas levert geen meerwaarde op, omdat een vragenlijst als de NPV-J eerder iets zegt over het algemeen dagelijks psychisch functioneren van een jongere, dan specifiek over het schools functioneren en welbevinden.

Het is volstrekt ontoelaatbaar, dat scholen zich bezig gaan houden met persoonlijkheidsonderzoek ten behoeve van schoolkeuze. Zij dienen zich te beperken tot schoolspecifieke vragenlijsten, zoals de SchoolVragenLijst en de SAQI.
Psychologen, orthopedagogen en instellingen die voor scholen klassikaal persoonlijkheidsonderzoek verrichten en dan ook nog eens niet per leerling de uitslag op dat onderzoek aan ouders toelichten, moeten zich eens ernstig afvragen, waar ze mee bezig zijn!