Misofonie

Attentie!  Voor onderstaande tekst geldt – evenals voor de overige pagina’s van deze website – dat het auteursrecht van toepassing is. U mag dus niet de teksten of delen daarvan overnemen, kopiëren, vermenigvuldigen e.d. voor eigen gebruik, uw website e.d. Als u kleine stukjes uit onderstaande tekst wilt gebruiken, mag dat alléén met vermelding van de bron, d.w.z. u vermeldt mijn naam en praktijknaam, mijn website en u plaatst een link naar mijn website. Voor grote stukken tekst dient u altijd mijn toestemming te vragen.

 

 WAT WIJ DOEN VOOR KINDEREN, JONGEREN EN VOLWASSENEN:

  • Onderzoek naar en diagnostiek van misofonie.
  • Behandeling/therapie bij misofonie.
  • Second opinion, wanneer u het niet eens bent met een (eerdere) diagnose misofonie, of een behandeling van misofonie. 

 

Waarom aandacht voor misofonie?
Misofonie benoemen we hier als een aandoening, hoewel misofonie niet als een ziekte of stoornis wordt beschreven in de vorige edities en het meest recente “Diagnostisch en Statistisch Handboek” voor psychiaters en psychologen (de DSM-5).

Er zijn voor ons twee redenen om extra aandacht te besteden aan misofonie:

  • Misofonie wordt pas sinds enkele jaren als een aparte aandoening beschouwd. Voorheen had men de gewoonte om de kenmerken van misofonie te scharen onder de noemer “Obsessief Compulsieve Stoornis” (OCS/dwangstoornis); sommigen zagen misofonie meer als een angststoornis.
    Gaandeweg is men zich ook meer gaan realiseren hoeveel impact misofonie op iemands leven (welzijn en welbevinden) kan hebben. 
  • Tot voor kort werd misofonie alléén behandeld binnen het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam, waarbij men zich beperkte tot volwassen patiënten met misofonie.  Kinderen en jeugdigen met misofonie kunnen pas sinds midden 2016 bij het AMC terecht.
    Onze praktijk is een van de weinige organisaties, die zowel voor kinderen en jeugdigen, als voor volwassenen met misofonie onderzoek en behandeling/therapie biedt. 

 

Wat is misofonie?
Het begrip “misofonie” is in 2001 geïntroduceerd door twee Amerikaanse wetenschappers, namelijk het echtpaar Margaret Jastreboff en Pawel Jastreboff.
Men gebruikte eerst ook wel de term “4S” (Selective Sound Sensitivity Syndrome) om misofonie aan te duiden.
Misofonie kan op elke leeftijd ontstaan, maar in de meeste gevallen zien we de eerste misofonieklachten tussen de 8-jarige en de 13-jarige leeftijd. Als misofonie onbehandeld blijft, nemen de klachten steeds ergere vormen aan, omdat het aantal verschillende geluiden én de intensiteit van de geluidsklachten toe blijven nemen.

Misofonie betekent letterlijk: “Haat van/voor geluid.” Bij mensen met misofonie roepen bepaalde geluiden (zogenaamde ‘triggers’)  hevige gevoelens van afkeer, haat, irritatie, walging, woede, verdriet, schaamte en angst op. De geluiden kunnen zó ondraaglijk zijn, dat men “de veroorzaker van het geluid” letterlijk zou willen ‘uitschakelen’ om het geluid te stoppen. Ook zelfmoordgedachten komen voor.

Het gaat bij misofonie meestal om alledaagse geluiden, zoals repetitieve (= zich herhalende) geluiden (typen op een toetsenbord, klikken met een pen, met de vingers tikken op tafel), ademen, kuchen, niezen, snuiven en de neus ophalen. Vooral eetgeluiden, zoals smakken, kauwen, chips eten, iets afbijten (bv. een stuk appel) en slikken zijn triggers voor hevige boosheid, walging, angst en verdriet.

De belangrijkste triggers bij misofonie zijn dus geluiden. Veel mensen met misofonie ( we noemen hen “misofonen”) hebben ook last van bewegingen. Je kunt daarbij denken aan repetitieve bewegingen, zoals het wiebelen met voeten, maar ook aan bewegingen van iemands mond, gezicht e.d. waaraan iemand met misofonie een (eet-)geluid of andere auditieve trigger koppelt (terwijl dat geluid niet wordt gemaakt!). Met name de (eet-) bewegingen, die de misofoon associeert met (eet-)geluiden,
vallen naar mijn mening onder de term “misofonie.”
De repetitieve bewegingen lijken eerder op “misokinesie”, wat “haat tegen/walging van beweging”  betekent.
Eigenlijk kunnen we enerzijds spreken van auditieve misofonie, waarbij de triggers via het gehoor/de oren binnen komen en anderzijds van visuele misofonie, waarbij de triggers via de ogen binnen komen. 

Als de misofonie in een tamelijk ernstige vorm aanwezig is bij iemand, kan dat nogal wat gevolgen hebben: niet meer naar school willen, school niet kunnen afronden, niet meer samen willen eten, sociale activiteiten vermijden, niet kunnen werken, zich afzonderen/isoleren. Onbehandelde misofonie kan bovendien leiden tot ‘opstapeling met andere psychische problemen/stoornissen”, zoals depressie, angst, slaapproblemen e.d.. 
Hoe langer de misofonie onbehandeld blijft, des te erger kunnen de persoonlijke en sociaal-maatschappelijke gevolgen worden!

Mensen met misofonie raken bij het het horen van triggers – zoals hierboven gezegd – hevig emotioneel ontregeld. Zij hebben dan de neiging te vluchten uit de situatie.
DIt (logische) vluchtgedrag kan leiden tot totale vermijding van situaties, waarin men eerder bepaalde geluiden heeft moeten aanhoren.
In “comfortabele situaties”, bijvoorbeeld thuis, in het gezin e.d. is het vluchten uit die situatie wel lastig, maar nog te doen. Bij familie, kennissen/vrienden, op school, op het werk, in een restaurant e.d. is het echter een heel ander verhaal: door de “groepsdruk”, de sociale contrôle e.d. nemen hevige gevoelens van schaamte, niet weg kunnen vluchten en de angst jezelf niet meer onder contrôle te kunnen houden, aanzienlijk ernstigere vormen aan dan in een bekende, comfortabele omgeving.    
Ook kan de gedachte aan het opnieuw moeten komen in een (geluids-)situatie, waarin men eerder zeer emotioneel is geworden, hevige paniek en angst oproepen. We spreken in dit verband van “anticipatie-angst”.  Die angst kan zó ernstig zijn, dat men al dagen of zelfs weken voorafgaand aan het opnieuw bloot gesteld (moeten) worden aan de eerder als ondraaglijk ervaren (geluids-)situatie niet meer kan slapen, geïrriteerd is, angstig is en/of in totale paniek verkeert.

Veel mensen met misofonie hanteren een andere vorm van vermijding door het dragen van een hoofdtelefoon en/of oordoppen bij het (moeten) aanhoren van geluidstriggers. Dat lijkt in eerste instantie een goede remedie, maar wij raden het ten zeerste af. Door het gebruik van een hoofdtelefoon of oordoppen zal de overgevoeligheid voor ondraaglijke geluiden alleen maar toenemen. Niet doen dus!

 

misof11

 

 

Wat zijn de risicofactoren voor het ontstaan en verergeren van misofonie?
Op basis van internationaal onderzoek én mijn eigen ervaringen bij het behandelen van mensen met misofonie zijn de belangrijkste risicofactoren:

Lichamelijk (al dan niet in combinatie met de psyche):             

  • (over-)gevoelig gehoor/verminderde geluidstolerantie;
  • fonofobie (ook wel “geluidsschuwheid” genoemd): angst voor meestal “normale” en onschadelijke omgevingsgeluiden (bijvoorbeeld iemand die hard praat, of muziek die alleen maar luid, óf afwisselend luid en zacht is, kan een intense angst oproepen).
  • tinnitus: het continu horen van een geluid – piepen, ruisen, brommen en/of fluiten – terwijl het geluid er niet echt is;
  • hyperacusis: overgevoeligheid voor normale, alledaagse geluiden, zoals bv. een deur die dicht gaat, het geluid van een krant waarin wordt gebladerd.


Familiair: 

  • erfelijkheid: andere gezins – of  familieleden blijken óók risicofactoren of misofonieklachten te hebben.


Persoonlijkheid
:     

  • neuroticisme: een algemene term voor “psychisch niet lekker in je vel zitten”, of emotionele labiliteit, wat gepaard kan gaan met vage angsten, sombere gevoelens, angstgevoelens, veel piekeren en:
  • stressgevoeligheid, draaglast en draagkracht. Als je stressgevoelig bent, kun je maar een beperkte hoeveelheid spanning of druk verdragen. Enerzijds worden door je omgeving eisen aan je gesteld en anderzijds stel je eisen aan jezelf. Als die eisen (lees: de draaglast of belasting) overeenkomen met wat je aankunt (de draagkracht of belastbaarheid) spreken we van een gezonde stress. Bij veel mensen met misofonie zien we, dat de draaglast groter is dan de draagkracht. 
    Stressoren zijn prikkels of gebeurtenissen, die stress kunnen veroorzaken. De prestatiemaatschappij is een belangrijke stressor. Denk aan druk van school, druk van het werk. Andere stressoren zijn onder andere: relatieproblemen, conflicten in het gezin/met vrienden/familie, financiële problemen, te weinig rust en ontspanning et cetera.
    Sociale media (facebook, whatsapp, snapchat en instagram) zijn in de huidige tijd belangrijke stressoren. Met name op jongeren oefenen die sociale media een grote druk uit: het lijkt alsof je altijd online moet zijn; je kunt het gevoel krijgen dat je ‘minder bent’ dan de ander; je moet het minstens zo ‘leuk hebben’ als de ander; je moet aan een bepaald schoonheidsideaal voldoen; het hele leven moet een feest zijn en het is alléén maar positief, glitter en glamour. Veelvuldig gebruik van social media kan – zeker bij jongeren – een enorme druk, spanning en stress veroorzaken en leiden tot identiteitsproblemen, depressies en angsten.
  • perfectionisme (teveel eisen stellen aan jezelf), laag zelfbeeld, onzekerheid, faalangst, minderwaardigheidsgevoelen e.d.
  • gevoeligheid voor, of reeds bestaande, psychische problemen/stoornissen, zoals depressie, angst, dwang, ad(h)d, autisme, trauma, ptss.
  • fatsoensnormen: op het eerste gezicht lijkt dit een vreemde eend in de bijt. Echter, wanneer we kijken wélke “veroorzakers” van geluiden walging, woede e.d. oproepen, dan valt het volgende op:
    * misofonen hebben géén last van geluiden of bewegingen die ze zélf maken.
    * geluiden (óók eetgeluiden) en bewegingen van dieren, baby’s/jonge kinderen e.d. worden doorgaans niet als triggers ervaren, omdat “zij er niets aan kunnen doen.”
Opmerking 1: het is beslist niet zo, dat bij misofonie álle risicofactoren een rol (moeten) spelen. Het vaakst wordt een combinatie gezien van stress, perfectionisme en fatsoensnormen.
Opmerking 2:bij de meeste mensen met misofonie is doorgaans niets mis met het gehoor, ofwel: het gehoor is ‘normaal.’
    

 

misof10

 

 

 

Wat gebeurt er bij misofonie?

 

 

Misofonie: waar plaatsen we deze aandoening?

 

 

Welke behandelmethoden hanteren wij?
De behandeling/therapie van misofonie komt bij ons grotendeels overeen met de behandeling binnen het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam.
Er is echter één wezenlijk verschil in de behandelvorm:

  • Mensen met misofonie worden binnen het AMC in groepen behandeld.
    Als voordelen van groepsgewijze behandeling kunnen worden genoemd:
    – erkenning en herkenning;
    – van elkaar leren.
    Nadelen kunnen zijn:
    – niet alle mensen willen in een groep behandeld worden, omdat ze hun ervaringen/klachten niet met lotgenoten in een groep willen of durven delen;
    – mensen kunnen zich überhaupt niet op hun gemak voelen binnen een groep;
    – men is niet geïnteresseerd in de problematiek van de andere groepsleden;
    – het aanhoren van de klachten van andere groepsleden roept bij sommigen verwarring of juist meer klachten op;
    – behandeling in een groep blijft tamelijk ‘algemeen’, waardoor de individuele problematiek onderbelicht blijft. 
  • De behandeling van misofonie bij Psymax is individueel. Binnen onze praktijk beschouwen wij elke cliënt/patiënt als een uniek iemand met zijn/haar eigen achtergrond/ ervaringen/problematiek/klachten. Wij besteden dan ook veel meer aandacht aan de persoon(-lijkheid) dan het AMC in een groep doet, c.q. kan doen. 
     

Wij volgen de ontwikkelingen van onderzoeken naar en behandelingen van misofonie zowel in het binnen – als in het buitenland op de voet. 
Als een nieuwe behandeling voor misofonie effectiever én efficiënter blijkt te zijn, dan zullen wij die in onze praktijk invoeren.
Op dit moment bestaat bij ons de behandeling van misofonie uit:

  • Intake: hierbij komen onderwerpen aan de orde, zoals persoonsgegevens, opleiding/studie/beroep, relatie/gezin/kinderen, ouderlijk gezin, eventuele eerdere hulpverlening (psychologisch, orthopedagogisch en medisch), eventueel medicijngebruik, misofonie-klachten en psychische & lichamelijke klachten. 
  • Het invullen van enkele vragenlijsten, waardoor wij een duidelijk beeld krijgen van de (ernst van de) misofonie-klachten én de algemene & specifieke psychische klachten van de cliënt.
  • Psycho-educatie, waarin – zoals bij het AMC – óók de (h)erkenning van de misofonieklachten en daarmee gepaard gaande psychische en lichamelijke klachten aan de orde komen.
    Psycho-educatie omvat het informeren, voorlichten en adviseren van de cliënt met betrekking tot zijn/haar misofonie-klachten. Denk daarbij aan achtergrondinformatie over het ontstaan van de klachten en adviezen over hoe met die klachten om te gaan. Ook komen de gevolgen van misofonie voor de cliënt zelf, voor zijn/haar studie/werk e.d. en zijn/haar omgeving aan de orde. De emoties en gevoelens krijgen uitgebreid aandacht.
    Bij psycho-educatie kunnen ook de vriend/partner, de familie en vrienden worden betrokken. Psycho-educatie kan de ene keer “apart” voorkomen en de andere keer samengaan met de hieronder genoemde therapieën en trainingen. 
  • Relaxatietherapie (ontspannings- en ademhalingsoefeningen); stressmanagement en – reductie (vermindering) is zeer belangrijk. Iedereen met misofonie zal beamen, dat door stress de intensiteit en de diversiteit van de geluidsklachten in hoge mate wordt verergerd. Het trainen/oefenen van ademhaling en ontspanning is daarom een essentieel onderdeel bij het behandelen van misofonie. 
  • Concentratie- en aandachtstraining om te leren de focus op geluiden te kunnen verleggen naar iets anders.
  • Eclectische therapie: dit betekent, dat wij ons bij de behandeling niet tot één bepaalde therapie beperken (zoals bv. cognitieve (gedrags-)therapie, psychotherapie, psychoanalyse), maar dat wij uit de verschillende stromingen/therapieën dié elementen gebruiken, die het best passen bij de cliënt of het probleem. 
    Onze behandeling is dus maatwerk en bestaat uit een mix van therapieën, die het best past bij de problematiek en het toestandsbeeld van de cliënt.
  • Geluidsmanipulatie en Counterconditionering: werken met, manipuleren en analyseren van, geluidstriggers om beter met de triggers om te kunnen gaan.

 

 

misof3

  misof2 misof1

 

 

 

 

 

 

 

Attentie!  Voor bovenstaande tekst geldt – evenals voor de overige pagina’s van deze website – dat het auteursrecht van toepassing is. U mag dus niet de teksten of delen daarvan overnemen, kopiëren, vermenigvuldigen e.d. voor eigen gebruik, uw website e.d. Als u kleine stukjes uit bovenstaande tekst wilt gebruiken, mag dat alléén met vermelding van de bron, d.w.z. u vermeldt mijn naam en praktijknaam, mijn website en u plaatst een link naar mijn website. Voor grote stukken tekst dient u altijd mijn toestemming te vragen.

 

 

Deze pagina wordt continu bijgewerkt/geupdatet.